Zamek Czocha - ,,Polski Hogwart”, baśniowy zakątek Dolnego Śląska, cz. II

Zamek Czocha jest jednym z najlepiej zachowanych obiektów warownych w Polsce. Jego długa historia, sięgająca średniowiecza, oraz liczni właściciele oraz wydarzenia, przyczyniły do mieszanki różnych stylów architektonicznych. Jego strzelista wieża i forma przywodzą na myśl, zamki ze starych baśni, zaś wewnątrz kryją się piękna komnaty i tajemnicze podziemia.

Różnorodność urządzenia warowni obronnej

Zamek Czocha jest jednym z najlepiej zachowanych tego typu obiektów w Polsce.
Cała architektura budowli to mieszanina różnych stylów. Przede wszystkim dominuje gotyk, renesans i manieryzm. Jest to spowodowane wieloma przebudowami obiektu, jak i jego bogatą historią. Każdy z kolejnych właścicieli miał własne wizje i upodobania estetyczne, które wyróżniają poszczególne elementu wystroju. Zamek od początku swojego istnienia był przeznaczony do obrony pobliskich terenów, więc w zależności od potrzeb, podlegał kolejnym modyfikacjom.

Fot. 1 Zamek CzochaFot. 1 Zamek Czocha

Zbudowano go ze złomów granitowo-gnejsowych spojonych zaprawą wapienną, sklepienia wykonano z cegły, natomiast kamieniarkę dekoracyjną z granitu, piaskowca i marmuru. Grubość murów obwodowych i całej części mieszkalnej wynosi ok. dwóch metrów, a wieży obronnej ok. trzech metrów. Zamek posiada wiele ciekawych piwnic, lochów i innych, mniejszych pomieszczeń, w tym winiarnię i skarbiec. Obiekt posiada również, jeszcze z czasów średniowiecza, całą, do dzisiaj nie odkrytą, sieć tajemnych przejść, ukrytych chodników, zamurowanych pomieszczeń.

Fot. 2 Zamek Czocha - podziemiaFot. 2 Zamek Czocha - podziemia
Lochy i tajemne przejścia

Wejście na zamek prowadzi przez reprezentacyjną, półkolistą, dwuskrzydłową bramę, zbudowaną na wzór średniowiecznych baszt. Dookoła znajduje się ciąg budynków gospodarczych przedzamcza, ozdobionych malowidłami na tynku, będących naśladownictwem techniki sgrafitto z końca XVII w. Kiedyś mieściły się tutaj stajnie i powozownie. Dalej kamienne schody prowadzą na dziedziniec średni, gdzie znajduje się kamienna ława oraz legendarna Studnia niewiernych żon w której wiele kobiet przyłapanych na zdradzie, w okrutny sposób zakończyło swój żywot, a ich wołania o pomoc można usłyszeć do dzisiaj…. Po tej samej stronie, na ścianie widnieją herby wykute w piaskowcu. Obok znajduje się wejście do kawiarni zamkowej. Naprzeciwko kończących się zabudowań przedzamcza mieści się dwuskrzydłowa, ozdobna brama, która prowadzi na dziedziniec górny.

W centralnej części placu stoi fontanna, natomiast po lewej stronie, obok wewnętrznych murów znajdują się dwie armaty pochodzące z początku XX w. Po prawej stronie dziedzińca, przy krawędzi zewnętrznego muru mieści się niezwykły pawilon widokowy, z którego można podziwiać Jezioro Leśniańskie. Tuż za pozostałymi zabudowaniami dziedzińca znajduje się kamienny, trzyprzęsłowy most przerzucony nad suchą fosą, w której właściciele stworzyli zwierzyniec. Dawniej fosa wypełniała woda i istniał tutaj drewniany most zwodzony. Przechodząc przez bramę usytuowaną po lewej stronie od mostu dotrzemy do tzw. miedzymurza i bastei. W tej części zamku znajduje się zejście do lochów i multimedialnej sali tortur.

Do wnętrza zamku prowadzą dwie, następujące po sobie bramy. Pierwsza stylizowana, posiada sklepienie łukowe, ma charakter dekoracyjny, druga natomiast jest reprezentacyjna. Na jej renesansowym portalu widnieje herb właścicieli. Hol zamku posiada sklepienia krzyżowe, na początku znajduje się manierystyczny kominek z włoskiego marmuru. W oknach widnieją witraże z herbami Nostitza i Gütschowa wykonane przez Eduarda Stritta.
Z holu prowadzą wejścia do sali kominkowej, restauracji, sali rycerskiej.

 

Fot. 3 Zamek Czocha - zachowane witraże przedwojenneFot. 3 Zamek Czocha - zachowane witraże przedwojenne

Piękno okryte tajemnicą

Sala rycerska jest największym, reprezentacyjnym pomieszczenia na zamku. To tutaj, w minionych czasach goszczono ważne osobistości, organizowano spotkania towarzyskie oraz bale. Zajmuje ona dwie kondygnacje, otoczona jest galeryjką wraz z emporą muzyczną podpartą dwiema drewnianymi kolumnami z głowicami jońskimi. Po prawej stronie mieści się neogotycki kominek, nad którym przedstawiono postacie w średniowiecznych strojach trzymające tarcze herbowe. Salę oświetlają dwa, oryginalne żyrandole.

Dalej znajduje się przejście do biblioteki i sali marmurowej. Biblioteka utrzymana jest w stylu neogotyckim. Kiedyś pomieszczenie to posiadało bogate zbiory książki i starodruków, jednak obecnie większa ich część znajduje się w Bibliotece Uniwersytetu Wrocławskiego. W bibliotece znajdują się również tajne przejścia, ukryte między regałami.
Sala marmurowa otrzymała swą nazwę od posadzki wyłożonej włoskim marmurem. Ściany pomieszczenia pokryte są zaś boazerią, gdzie ukryte zostały kolejne dwa tajne przejścia prowadzące do niższych pomieszczeń.

Fot. 4 Zamek Czocha - główny hallFot. 4 Zamek Czocha - główny hall

Z holu na górne i dolne piętra prowadzą schody ozdobione drewnianymi dekoracjami barokowymi. Z pierwszej kondygnacji wchodzimy do gabinetu połączonego z komnatą sypialną, w której najważniejszym i centralnym elementem jest imponujące łoże z wysokim baldachimem. Kiedyś, według niepotwierdzonych podań, znajdowała się tu ukryta zapadnia, służąca do pozbywania się niewygodnych kochanek. Jednak całość, utrzymana w stylu neogotyckim, została przebudowana. Nad wezgłowiem widać herb ostatniego właściciela zamku oraz hasło: Frangens non flectes, co oznacza: Zegniesz, nie złamiesz. W prawym rogu przy drzwiach wyjściowych znajdowało się kolejne, ukryte tajne przejście. Komnata sypialna połączona jest z garderobą i łazienką. Na trzeciej kondygnacji znajduje się wejście na wieże obronną, na której szczyt prowadzą drewniane i strome schody. Ze szczytu rozciąga się wspaniały widok na okolice posiadłości.

Fot. 5 Zamek Czocha - komnata książęcaFot. 5 Zamek Czocha - komnata książęca

Jednak z czego najbardziej słynie Zamek Czocha? Ta niezwykle atrakcyjna i tajemnicza budowla kryje w sobie wiele sekretów, na jej temat krąży wiele, często ponurych i zaskakujących legend… Odwiedzający mogą usłyszeć o Białej Damie, która raz na sto lat ukazuje się ludziom rozrzucając złote monety… Lub o studni niewiernych żon. Znana jest też historia o nieszczęśliwej przygodzie na drewnianym moście oraz o tajemnicy książęcego łoża… Aby poznać te niezwykłe opowieści oraz zwiedzić tę ciekawą, magiczną posiadłość serdecznie zapraszamy wszystkich poszukiwaczy przygód do Zamku Czocha!!!

Sylwia Jankowska

Zamek Czocha - ,,Polski Hogwart”, tajemniczy zakątek Dolnego Śląska, cz. I


Źródła:
Świeży M., Świeży A., Zamek Czocha- historia i legendy, red. tech. Anna Noga, Gryfów Śląski: Foto Art. Alicja, 2004, ISBN 83- 914590-1-2.
Informacje zdobyte podczas zwiedzania Zamku Czocha

Zdjęcia:
Fot. 1 Zamek Czocha, zdjęcie współczesne
http://fotopolska.eu/Sucha/b9626,Zamek_Czocha.html
Fot. 2 Zamek Czocha – podziemia
http://fotopolska.eu/Sucha/b9626,Zamek_Czocha.html
Fot. 3 Zamek Czocha - zachowane witraże przedwojenne
http://fotopolska.eu/Sucha/b9626,Zamek_Czocha.html
Fot. 4 Zamek Czocha - główny hall
http://fotopolska.eu/Sucha/b9626,Zamek_Czocha.html
Fot. 5 Zamek Czocha - komnata książęca
http://fotopolska.eu/Sucha/b9626,Zamek_Czocha.html