Wojciech Jarząbek - zarys sylwetki cz. II

Solpol- czyli „Europa na świdnickiej”

Powstały w 1993r. Solpol jest jednym z bardziej „kontrowersyjnych” budynków Wrocławia. Przez Filipa Springera obwiniany wręcz o zapoczątkowanie „pastelozy” w Polsce. Wielokrotnie wyszydzany na forach internetowych i w prasie. W pewnym momencie planowano nawet jego rozbiórkę, do czego jednak nie doszło.

Fot. 1 Widok na pustą parcelę na której powstał Solpol 1, zdjęcie z 1991 rokuFot. 1 Widok na pustą parcelę na której powstał Solpol 1, zdjęcie z 1991 roku
Solpol wzbudza tyle emocji nie tylko przez swoją odważną formę czy kolor, ale może przede wszystkim dlatego, że ulokowany jest na jednej z głównych ulic miasta, w pobliżu gotyckiego kościoła św. Doroty i hotelu Monopol. Przez wielu jest uważany za sąsiada dość ekstrawaganckiego i sposób w jaki wchodzi w dialog z pobliskimi budynkami nie dla wszystkich jest przekonywający. Cechą, którą charakteryzuje większość projektów Jarząbka jest swoista kontekstualność. Tworzy on obiekty odważne, ale na pewno nieodcinające się od otoczenia. Dobrym tego przykładem jest właśnie Solpol, który poprze odchylenie swojej bryły „odsłania” kościół św. Doroty. Jego narożna baszta wykonana została ze szkła( również w celu ukazania gotyckiej budowli) a jej wieloboczny kształt zdaje się być przekształconą formą prezbiterium kościoła, przez co ją powiela. Kolorystyka budynku– szarość z dodatkiem turkusów, fioletów i róży, według relacji Jarząbka nie była ujęta w pierwotnym projekcie, lecz wynikała z wymuszonej przez inwestora oszczędności na materiałach. (Zrealizowaną koncepcje, Jarząbek opisuje jako wynik inspiracji kolorystyką grafiki i reklam lat 90).

Fot. 2 Solpol 1, zdjęcia z 2015 rokuFot. 2 Solpol 1, zdjęcia z 2015 roku
Urodzone w bieda-kapitalizmie

Myślę, że materiały to największa bolączka Solpolu – stal, aluminium, płyty ceramiczne- po 20 latach nie prezentują się zbyt dobrze. Jest to ogólny problem budynków powstałych na początku lat 90- okresu nazywanego „bieda kapitalizmem”, w którym to projekty architektów boleśnie zderzały się z finansową rzeczywistością inwestycyjnych budżetów. Powstałe w ten sposób obiekty są wynikiem czasem naprawdę trudnych kompromisów. Problemy materiałowe zdają się być kolejną analogią jaka zachodzi po między sytuacją budownictwa modernistycznego a tego ze wczesnych lat 90.

Solpol- ostatni dom handlowy we Wrocławiu

Nie zważając na aspekty czysto wizualne, Solpol jest wyjątkowym budynkiem na mapie Wrocławia, ponieważ stanowi ostatnie ogniwo tradycji budowy domów towarowych (do której należy też np. Renoma). W czasach wielkich centrów handlowych Solpol stanowi wspomnienie podobnych mu obiektów. Dziś nie spełnia swojej dawnej funkcji i jest prawie opustoszały, choć nie brakuje pomysłów na jego zagospodarowanie (min. centrum informacji miejskiej, muzeum Pomarańczowej Alternatywy, Centrum stolicy kultury 2016).

Iga Farnholz

Wojciech Jarząbek - zarys sylwetki, cz. I

Źródła:
F. Burno, Solpol- Niekochany symbol, http://magazynszum.pl/wp-content/uploads/2013/04/SZUM-20131104-22-19.pdf
W.Miller, P. Mikołajczak, Jak uratować Solpol? http://www.bryla.pl/bryla/1,85301,13516108,Jak_uratowac_Solpol___List_otwarty_.html
P1:Postmodernizm polski Architektura i urbanistyka, red. L. Klein, wyd.Stowarzyszenie 40000 Malarzy, Warszawa, 2013.
P2: Postmodernizm polski Architektura i urbanistyka, A. Gzowska, L. Klein, wyd. Stowarzyszenie 40000 Malarzy, Warszawa, 2013.
M. Kokoszkiewicz, Solpol będzie zabytkiem? Rozpoczęły się procedury, http://wroclaw.gazeta.pl/wroclaw/1,35771,17503336,Solpol_bedzie_zabytkiem__Rozpoczely_sie_procedury.html

Zdjęcia:

Fot. 1  Zanim powstał Solpol, pusta parcela, rok 1991
http://wroclaw.fotopolska.eu/Wroclaw/b14130,Dom_Handlowy_Solpol_I.html
Fot. 2 Solpol I, 2015 rok
http://wroclaw.fotopolska.eu/Wroclaw/b14130,Dom_Handlowy_Solpol_I.html