Zarys sylwetki Eugeniusza Gepperta, cz. I

Eugeniusz GeppertEugeniusz Geppert
Eugeniusz Geppert, choć do Wrocławia przyjechał z obowiązku służbowego, wywarł wielki wpływ na środowisko artystyczne powojennego Breslau. Nauczał bowiem młode pokolenie i pokazywał mu nowe sposoby tworzenia. Oddawał się nie tylko rozwijaniu twórczości malarskiej, ale też skupiał środowisko artystyczne i działał społecznie. Jego mieszkanie, będące miejscem spotkań konspiracyjnych oraz dyskusji artystycznych, zawsze było otwarte na drugiego człowieka, zwłaszcza gdy zastanawiał się on nad otaczającą go rzeczywistością. Eugeniusz Geppert urodził się 4 września 1890 roku we Lwowie. Rodzina przekazała mu ducha polskiego romantyzmu dzięki opowieściom o dziadku – oficerze armii Księstwa Warszawskiego. Doświadczenia te wpłynęły na późniejszą twórczość artysty, gdyż motywy bitewne i ułańskie były dość częste, zwłaszcza w początkowym okresie jego działalności. Geppert w 1908 roku zdał maturę w Wadowicach i próbował kontynuować naukę. Nie dostał się na krakowską Akademię Sztuk Pięknych, podjął więc studia prawnicze, które rok później zmienił na historyczne. Studiowanie dziejów Polski, jak sam mówił, było dla niego wartościową lekcją zrozumienia sytuacji Rzeczpospolitej, zwłaszcza w świetle zbliżających się wojen światowych. Był to także okres bujnego życia towarzyskiego, wyjazdów na polowania oraz spotkań ze znajomymi.
Pobudka, 1924Pobudka, 1924
W 1912 roku udało mu się rozpocząć studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Warsztat malarski pomagał mu rozwijać Jacek Malczewski. Wybuch I Wojny Światowej zastał go na białoruskiej wsi, gdzie przebywał na wakacjach u znajomego. Jako poddany austriacki został zesłany do Orenburga, jednak nie był to dla niego ciężki los. Czas ten wykorzystywał na rozwijanie umiejętności malarskich, a nawet w 1916 roku - wystawienie jednej ze swych prac - Portretu doktora Frankowskiegow Galerii Lemercier w Moskwie. W ten sposób rozpoczął swą działalność artystyczną. W 1917 roku zaciągnął się do wojska, wziął udział w kilku potyczkach, po czym wrócił do Krakowa. Tam, w 1920 roku, skończył z wyróżnieniem studia na ASP - tym razem pod kierunkiem Stanisława Dębickiego. W 1925 roku wyjechał na stypendium do Paryża – miasta pełnego artystycznej bohemy i nowych nurtów w sztuce. Przyglądał się dziełom impresjonistów, kubistów, futurystów i przedstawicieli sztuki abstrakcyjnej – wszystko to wywarło duży wpływ na jego późniejszą twórczość. W Paryżu zorganizował swą pierwszą wystawę indywidualną, która wzbudziła zaciekawienie krytyków. Docenili oni potencjał Gepperta, choć nie udało mu się uniknąć niepochlebnych komentarzy. Zarzucano mu trudności w utrzymaniu się w ramach kompozycji. W Paryżu poznał też najważniejszych polskich twórców tamtego okresu. Od 1928 roku mieszkał i pracował w Krakowie oraz brał udział w wielu wystawach, które wzbudziły zainteresowanie jego osobą. W pracach Gepperta widać inspiracje postimpresjonistyczne, które bywały źle odbierane. W latach trzydziestych działał w stowarzyszeniu artystycznym „Zwornik”, wydawał publikacje i otrzymywał pierwsze poważne nagrody. Pod koniec lat trzydziestych miał wątpliwą okazję uczestniczyć w Festiwalu Sztuki III Rzeszy w Monachium. Przemówienia Hitlera i wystawa „sztuki zwyrodniałej” znanych i cenionych na świecie malarzy, pozostawiły u Gepperta niesmak i niepokój. Rok przed II Wojną Światową ożenił się z Hanną Krzetuską, malarką krakowską. Wraz z żoną wyjechał do Brukseli, gdzie miał okazję podziwiać zbiory muzealne i zabytki architektury. Wkrótce po ich przyjeździe wybuchła wojna. Geppert został aresztowany i osadzony w więzieniu na Montelupich, jednak przebywał tam krótko, gdyż jego zatrzymanie miało głównie cel rabunkowy. Niedługo po przeszukaniu mieszkania został wypuszczony. W trakcie wojny pracował w Kawiarni Plastyków, gdzie udzielał pomocy środowisku artystycznemu, zaś w zaciszu domowym tworzył z żoną artykuły konspiracyjne na podstawie wiadomości z wolnego radia.

Liwia Bigos